de geschiedenis van de kune kune:

Kunekune varkens zijn van een klein ras dat uit Nieuw-Zeeland komt. Hun naam wordt in het Nederlands uitgesproken als
“koenie koenie” en staat voor “vet en rond” in de taal van de Maori’s.

Er zijn verschillende theoriën over hun afkomst.

Eén van de theoriën is dat ze van oorsprong niet uit Nieuw Zeeland kwamen, maar waarschijnlijk hebben de Maori’s ze
meegenomen van de Polynesische eilanden naar Nieuw Zeeland.
Het varken was op zich heel belangrijk voor de Polonesiër en er zijn nu nog varkens met staarten in het Stille Zuidzeegebied
aanwezig .De eerste walvis- en robbenjagers kunnen ze meegenomen hebben, om ze eerst te vermenigvuldigen en vervolgens
uitgekozen te worden als voedselvoorraad op hun volgende vaarten. Of, ze kunnen eventueel opgevangen zijn door de
bevolking die zich hier kwam vestigen in de landbouw. Alle vee werd trouwens geïmporteerd. Ze zijn misschien wel het resultaat
van een mengeling van verschillende varkensrassen. Maar, waar ze ook van mogen afstammen, ze zijn in ieder geval
uitgegroeid tot een charmant varkentje.

Wat niet in twijfel staat is dat :

In Nieuw-Zeeland waren de Kunes in de jaren ’70 zo goed als uitgestorven. Ze werden niet vaak meer geslacht voor hun vlees
door de Maori’s en waren virtueel onbekend voor de blanke bevolking. Totdat twee reservaateigenaren, m.n. Michael Willis en
John Simster, hierover lucht kregen en over heel het land een verzoek uitvaardigden om alle Kunes op te kopen, hetgeen hen
slechts achttien varkentjes opleverde. Vanaf deze beperkte stapel, met latere inmenging van meer dieren, werd het stamboek
voor dit ras opgezet. De aanwezige hoeveelheid Kunes is nu in Nieuw-Zeeland opnieuw gezond te noemen en het ras bewijst er
zich d.m.v. een grote vraag van houders naar kleine varkensoorten.

Kunekunes arriveerden in Brittannië in 1992. Zoe Lindop en Andrew Calveley hadden meerdere jaren in N.-Z. gewerkt en waren
erg gecharmeerd door het ras. Nadat ze Michael Willis hadden leren kennen en vernomen hadden hoe bedreigd dit kleine
varken was, besloten ze om een kleine hoeveelheid van deze Kunekunes naar Brittannië te importeren en verder mee te fokken.
Door het feit dat de Kunekunes alleen nog in N.-Z. bestonden, was het belangrijk om er een tweede land bij te krijgen als back
up, in geval er een allesverwoestende ziekte in hun land zou uitbreken. Michael fokte voor hen een zo groot mogelijke
genetische variëteit aan Kunekunes, dit uit belangrijkheid voor het kunnen verder fokken. Hadden ze slechts één enkel soort
overgebracht, waren ze nooit in staat geweest een gezonde vertegenwoordiging van het ras in stand te houden en zou dus op de
termijn het ras niet ten goede zijn gekomen.

ik wil een kune kune kopen. Waar moet ik beginnen?

Het eerste wat je zou moeten doen is een paar kune kunes in levende lijve ontmoeten, breng wat
tijd met ze door. Kom eens een keertje bij ons op de boerderij of kijk eens rond op het internet.
Er is veel informatie te vinden via "levende have" en anders via de kune kune site.
Wij adviseren dat mensen geregistreerde kune kunes, met stamboom, kopen. Op die manier
kunnen de bestaande bloedlijnen zuiver gehouden worden en voorkom je inteelt of vermenging
met andere varkenssoorten. Door het kopen van geregistreerde varkens kan voorkomen
worden dat de zeldzame, of weinig voorkomende, varkensrassen uiteindelijk verdwijnen.


Hoe groot worden kune kunes?

Van alle erkende varkensrassen horen kune kunes bij de minivarkens. Kune kunes zijn veel
kleiner dan andere 'ras-varkens' als bijv. Mangalitza's, Berkshires, Duroc, maar het zijn beslist
geen 'tea-cup' of gottinger mini varkens.Deze wegen zo tussen de 25 en 35 kilo maar de
Volwassen kunes hebben meestal een gewicht tussen de zestig en de honderd kilo en zijn
tussen de vijftig en zeventig centimeter hoog. Net als bij de meeste pasgeboren dieren zijn de
biggetjes klein en schattig, maar uiteindelijk worden het grote varkens, niet geschikt om
binnenshuis gehouden te worden! Denk er dus goed over na voordat je biggetjes koopt. Je
moet uitgaan van de grootte van de volwassen dieren.


Waar kan ik een kune kune houden?

De meeste mensen houden hun kune kune in een afgescheiden deel van een grote tuin of in
een weiland. Zolang de dieren een droge en tochtvrije, met stro gevulde, schuilhut hebben,
Het beste kun je voor je schuilhutje een stukje verharden dit is ook goed voor de hoefjes.
Dan kunnen ze het hele jaar door buiten gehouden worden. Het advies is om 5-6 varkens te
houden per halve hectare. Kune kunes eten niet alleen gras, maar wroeten soms en lopen
voortdurend over het gras heen. Bij regenachtig weer kan de grond daardoor beschadigd
raken. Het is daarom aan te raden om je land in kleinere gedeeltes te verdelen, bijv. met
schrikdraad. De varkens kunnen dan van tijd tot tijd een ander veldje gebruiken en het gras
heeft de tijd te herstellen.


Wat voor stalletje hebben ze nodig?

Als je een stal hebt kunnen de kunes kunes op een dik strobed in een hoek slapen. Ze liggen
liever klein en hoog op veel stro als dat ze veel ruimte hebben en weinig stro.Onze kune kunes
hebben een houten varkenshok op een afgezet stukje in ons weilnd . Er zijn allerlei soorten
hokken van verschillende materialen, zoals hout, plastic, gegalvaniseerde platen. Kune kunes
zijn sterke dieren, ze kunnen prima in een hok op het land leven, zolang hun slaapplek maar
droog en tochtvrij is met veel stro.


Wat voor omheining heb ik nodig?

Varkens hebben een stevige omheining nodig. Je kunt schapengaas gebruiken met een aantal
stroomdraden. Het is in ieder geval altijd een goed idee om een stroomdraadje langs de
onderkant van je hek of gaas te spannen. Onze ervaring is dat varkens vooral onder de indruk
zijn van elektrische omheiningen. Bij alle andere hekwerken geldt dat, zodra je varken zijn neus
erdoor kan steken, hij zijn uiterste best zal doen de rest van zijn lijf er ook door te wringen. Met
behulp van stroomdraad kan je ook kleine 'prikweitjes' maken om je varkens te rouleren over
verschillende veldjes.


Wat eten kune kunes?

Kune kunes zijn, itt andere varkens, grazers. Een volwassen dier kan in de lente/zomer alleen
op gras leven. Een halve hectare grasland is voldoende voor minstens vijf kune kunes. Als je
niet voldoende gras hebt kan je ze uitstekend op een kleiner veld houden en bijvoeren met
zeugenbrok, aangevuld met hooi en fruit- of groente resten. Waarschijnlijk voedt de
meerderheid van kune kune houders hun dieren op die manier.
Als kune kunes alleen met zeugenbrok gevoerd worden gelden de volgende richtlijnen:
Biggen 2-4 maanden per dag 0.5kg
Biggen 4-9 maanden per dag 0.75kg
Volwassen dieren per dag 1-1.5kg
Hoe meer gras ze hebben des te minder brok er gegeven hoeft te worden.Het is belangrijk je niet
te strak aan de richtlijnen te houden maar om op den duur 'op het oog' te voeren. Zodra je
varken te dik wordt geef je minder. Een te dik varken is een ongezond varken.




Is er voedsel dat ik ze niet mag geven?

Varkens mogen nooit keukenafval (swill) gevoerd krijgen. Dit is bij de wet verboden. Onder
keukenafval verstaan we alle vleessoorten, botten, bloed, maar ook het voedsel dat hiermee in
aanraking is geweest. Zelfs een kale boterham waarop vleeswaar heeft gezeten is verboden!


Kan ik het beste mannetjes of vrouwtjes houden?

Over het algemeen is bekend dat gecastreerde mannetjes (borgjes) het makkelijkst in de
omgang zijn. Vrouwtjes zouden soms iets humeuriger zijn, als ze -eens per drie weken- 'berig'
zijn. Veel mensen kiezen ervoor om twee borgjes te houden, vooral als ze niet van plan zijn met
hun varkens te fokken. Persoonlijk denk ik dat het niet heel veel uitmaakt of je voor een
mannetje of een vrouwtje kiest. Het is de persoonlijkheid (en natuurlijk speelt het uiterlijk ook
een rol) van het individuele varken dat er toe doet.
Je moet geen ongecastreerde beer kopen als je niet van plan bent te gaan fokken. Beren zijn
ook lieve en vriendelijke dieren, maar ze kunnen een sterke geur verspreiden, ze krijgen
slagtanden en ze zijn wat zwaarder, sterker.


Kan je ze alleen houden of in een groep?

Het is beter om meerdere kune kunes te houden. Het zijn erg sociale dieren, die eenzaam
worden en er onder lijden als ze zonder soortgenoot moeten leven. Twee of meer is een goed
aantal.


Zijn ze te vertrouwen met kleine kinderen?

Kune kunes zijn erg betrouwbaar en genieten van aandacht en het contact met mensen. Net als
bij honden, katten en andere dieren is het verstandig om kinderen te begeleiden bij de omgang
met varkens. Jonge kinderen moeten niet zonder toezicht bij varkens zijn (net zo min bij de kat
trouwens).


Kunnen kune kunes samen leven met andere dieren?

Natuurlijk! Wij hebben onze varkens in een eigen weiland, maar we kennen kune kunes die
samen met schapen, honden, geiten of paarden gehouden worden. Veel dieren zullen in eerste
instantie een beetje onzeker reageren, maar ze zullen snel aan elkaar wennen. Zodra een
diersoort jongen krijgt moeten de dieren wel (tijdelijk) gescheiden worden.


Welke vaccinaties hebben ze nodig?

Er zijn voor hobbyvarkens op dit moment geen verplichte vaccinaties. Onze kune kunes worden
twee keer per jaar gevaccineerd tegen vlekziekte. Er zijn nog andere vaccinaties mogelijk, maar
die zijn in onze ogen vooral nodig bij varkens in de intensieve veehouderij.


Moeten kune kunes ontwormd worden?

Ja, iedere 4-6 maanden. Onze varkens krijgen een injectie met ivomec, een middel dat helpt
tegen inwendige (wormen) en uitwendige (schurft, luis) parasieten. Wij houden dat zorgvuldig
bij omdat er iedere dag kinderen bij onze varkens komen. Het is verder belangrijk om het land
goed te verzorgen. Intensief gebruikte kleine veldjes moeten dagelijks uitgemest worden. Als je
elektrische omheining gebruikt kan je de varkens over verschillende veldjes rouleren, zodat het
land kan herstellen van wormbesmetting.


Hebben varkens modder nodig?

In de zomer nemen varkens graag een modderbad om af te koelen. Varkens kunnen hun eigen
lichaamstemperatuur niet goed regelen. Ze hebben bijna geen zweetklieren. Bij hoge
buitentemperaturen kan je varken het al gauw te warm krijgen. Varkens met een lichte huid of
weinig haarbedekking zijn bovendien extra gevoelig voor zonnebrand. Door te zoelen in het
modderbad raken ze hun lichaamswarmte weer kwijt. Ook geeft de modder bescherming tegen
parasieten. Je kan een deel van hun veld nat houden zodat ze zelf een kuil, modder maken voor
hun modderbad. Onze varkens hebben op die manier zelf hun favoriete plek voor de
modderpoel gekozen. Als ze hun waterbak omgooien, of er in gaan liggen, is dat een duidelijk
teken dat je een modderpoel voor ze moet maken. Varkens houden alleen van modder als ze het
warm hebben. In de winter zullen ze niet gelukkig zijn als ze nat en modderig worden, ze
kunnen dan ziek worden.


Zijn varkens vies en stinkend?

Neen, zoals we hierboven al vertelden, houden varkens ervan om in de winter warm en droog te
zijn. Varkens zullen, als ze vrije uitloop hebben, nooit hun eigen strobed bevuilen. Hun behoefte
doen ze op vaste plekken, liefst ver van hun slaapplaats vandaan.

Verkoop je ook intacte beren?

Als je erover denkt om in de toekomst te gaan fokken, neem dat eerst een jong zeugje met een
gecastreerd mannetje als gezelschap. Op die manier kan je wat ervaring opdoen voordat je een
beer koopt. Sommige kune kune houders nemen nooit een eigen beer maar laten hun zeug
gebruik maken gebruik van de diensten van een dekbeer.Gecastreerde beren (borgjes) zijn
makkelijk te houden en hebben een lief en gelijkmatig karakter. Intacte beren zijn geen
huisdieren. Alle volwassen beren krijgen scherpe, uitstekende hoektanden, dus moet je
voorzichtig zijn om ongelukken te voorkomen. Een beer kan niet voortdurend bij de zeug
gehouden worden, behalve als je twee nesten per jaar wil. Je hebt dus nog een hok en een veld
nodig. Een beer die zich verveelt (onvoldoende gelegenheid om te dekken) kan gefrustreerd
raken, met bijkomende (gedrags)problemen.


Regelgeving voor varkens

Hobbyvarkenshouders moeten een Uniek Bedrijfs Nummer aanvragen bij het LNV-loket (tel.
0800 2233322). Ze ontvangen daarna van de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) een
'GD-registratie- en wijzigingsformulier', waarin onder meer naar het type varkenshouderij en de
hoeveelheid te houden varkens wordt gevraagd. Verder ontvangt de varkenshouder informatie
over de verplichte oormerken.

De varkens worden als hobbydier gezien als er maximaal vier worden gehouden. Wie meer dan
vier volwassen varkens heeft, wordt gelijkgesteld aan een bedrijf met vleesvarkens. Je moet dan
de zogenoemde 'B-status voor varkenshouders' aanvragen.